અનામિકા

.

પ્રિય અનામિકા!
કેટલીક પ્રતિભાવાન મહિલાઓએ સંજોગો સામે સંઘર્ષ કરીને જીવનમાં એ સ્થાન હાસિલ કર્યું છે જ્યાંથી તેઓએ પોતાના દેશ કે દુનિયાના ઈતિહાસને ભારે પ્રભાવિત કરેલ છે! આપણે તેમની નીતિ-રીતિ-પદ્ધતિ-માન્યતાઓ સાથે સંમત ન હોઈએ તો પણ તેમના પ્રભાવની નોંધ સૌએ લેવી ઘટે! શ્રી લંકા (સિલોન)ના બંડારનાયક (બંદારનાયક કે ભંડારનાયક) ફેમિલીની વાત જોઈ.

થોડે દૂરના દેશ પર નજર દોડાવીએ..

ફિલિપાઈન્સ (Philippines).

એક શ્રીમંત જમીનદારની પુત્રી કોરેઝોન ( કોરાઝોન Corazon)નાં લગ્ન બેનિગ્નો નિનોય એક્વિનો (એક્વીનો ; Benigno Ninoy Aquino) સાથે થયાં. તને કદાચ ખબર હશે કે 1965માં ફિલિપાઈન્સના પ્રમુખપદે ફર્ડિનાન્ડ માર્કોસ (Fardinand Marcos) ચૂંટાયા. તેમણે પ્રારંભમાં લોકોને આંજી દીધા.

અનામિકા! સત્તાલાલસા અને રાજકારણ શું ખેલ ન કરાવે? પ્રજાનો વિશ્વાસ જીતી લઈ 1972માં માર્કોસ દેશના સરમુખત્યાર બની ગયા. વિરોધપક્ષના નેતાઓને તેમણે જેલમાં નાખ્યા બેનિગ્નો એક્વિનો પણ બંદી બન્યા.

1983માં એક નાટ્યાત્મક રાજકીય કાવતરાની ઓથે બેનિગ્નો નિનોય એક્વિનો ની ફિલિપાઈન્સની રાજધાની મનિલાના એરપોર્ટ પર ક્રૂર હત્યા થઈ.

શ્રીમતી કોરેઝોન એક્વિનો પર આભ તૂટી પડ્યું! માર્કોસ અને તેમનાં પત્ની ઈલ્ડા માર્કોસના જુલમી શાસન સામે મેદાને પડ્યાં. પ્રજા તેમની પડખે રહેવા લાગી. સત્તા પર ચીટકી રહેવા માર્કોસ દંપતિએ ખૂબ હવાતિયાં માર્યાં, પણ આખરે 1986માં તેમણે ફિલિપાઈન્સ છોડી ભાગવું પડ્યું.

માર્ચ 1986માં શ્રીમતી કોરેઝોન એક્વિનો (કોરાઝોન એક્વીનો) ફિલિપાઈન્સના પ્રમુખપદે આરૂઢ થયાં.

શ્રીમતી કોરેઝોન એક્વિનો એશિયાના પ્રથમ મહિલા પ્રમુખ બન્યાં.

અન્યાયી શાસન સામે માથું ઊંચકનાર એક અન્ય સબળા ઠેઠ દક્ષિણ અમેરિકાના નાનકડા દેશ નિકારાગુઆ (Nicaragua)ની છે. નામ વાયોલેટા શેમોરો (Violeta Chamorro).

પચાસેક લાખની વસ્તી ધરાવતા નિકારાગુઆની રાજધાની માનાગુઆ છે. નિકારાગુઆના પાડોશી દેશો હોન્ડુરાસ અને કોસ્ટા રિકા છે. નિકારાગુઆ આમ તો પછાત લેટિન અમેરિકન દેશ. ત્યાં માથાભારે સોમોઝો (Somozo) કુટુંબની વર્ષોથી આપખુદ સત્તા ચાલે. લેટિન અમેરિકાના ઘણા દેશોમાં રાજકીય અખાડાઓ તો એવા થતા રહ્યા છે કે કાચા પોચાનું ત્યાં કામ જ નહીં..

આપણે ચારેક દાયકા પહેલાના ભૂતકાળમાં ડોકિયું કરીએ.

નિકારાગુઆનું રાષ્ટ્રીય સ્તરે ખ્યાતિપ્રાપ્ત અખબાર “લા પ્રેન્સા”. તેના પ્રકાશક પેડ્રો જોઆકીન શેમોરો.

પેડ્રો શેમોરો સોમોઝા શાસનના કટ્ટર વિરોધી. કહેવાની જરૂર ખરી કે ભડભડતા રાજકીય દાવાનળમાં પેડ્રો શેમોરોના શા હાલ થયા હશે?

10 જૂન, 1978ના રોજ પેડ્રો શેમોરોની દગાપૂર્વક હત્યા થઈ. પેડ્રોનું સ્થાન તેમની વિધવા પત્ની વાયોલેટા શેમોરોએ સંભાળ્યું. વર્ષોની રાજકીય ઊથલપાથલ પછી 1990માં વાયોલેટા શેમોરો નિકારાગુઆનાં પ્રમુખ  તરીકે ચૂંટાયાં.

વાયોલેટા શેમોરો સમગ્ર ઉત્તર અમેરિકા અને દક્ષિણ અમેરિકા ખંડોના દેશોમાં ચૂંટાયેલા પ્રથમ મહિલા પ્રમુખ બન્યાં. (In 1990, Violeta Barrios de Chamorro of Nicaragua became the first female president democratically elected in the Americas. )

અનામિકા! કેવી પ્રભાવિત કરી જાય છે આ વિરલ મહિલાઓની ગાથા! સંજોગોએ જીવનને ભાંગી દીધું હોય, પરિસ્થિતિ સાવ જ હતાશાભરી હોય અને આશાનું કિરણ પણ ન દેખાતું હોય ત્યારે આ વિરલ મહિલાઓએ પડકાર ઝીલી આગવી જીવન કેડી અંકારી છે.

ઈતિહાસ પર તેઓએ અમીટ છાપ છોડી છે. આવનારી પેઢીઓ માટે પ્રેરણાનું ભાથું બક્ષ્યું છે. સસ્નેહ આશીર્વાદ.