અનામિકાને પત્રો · વિષય: વિજ્ઞાન

અનામિકાને પત્ર: 1604

. પ્રિય અનામિકા, આ વર્ષની અમેરિકાની રેકર્ડ-બ્રેક ઠંડીએ તમને થથરાવી દીધાં છે. હવે તમારા માટે, તમારા અમેરિકન મિત્રો માટે એક ખાસ સમાચાર છે. અમેરિકાના સાઉથ-વેસ્ટ છેડા પર કેલિફોર્નિયા તરફથી નવી વેધર-સિસ્ટમ ‘ઓમેગા બ્લોક’ ડેવલપ થઈ રહી છે. આ વેધર પેટર્ન સાઉથથી નોર્થ તરફ જઈ ફરી નીચે સાઉથ ઇસ્ટ તરફ પ્રયાણ કરશે. ઓમેગા બ્લોક કેટલાક ઉત્તર-પૂર્વીય… Continue reading અનામિકાને પત્ર: 1604

અનામિકાને પત્રો · ખંડ: યુરોપ · વિષય: વિજ્ઞાન

અનામિકાને પત્ર: 1209

. પ્રિય અનામિકા, શીતળાની રસીના શોધક ડો. એડવર્ડ જેનરની જીવનકથા વાંચતાં વાંચતાં એક નાનકડી વાત નજરે ચડી છે. અઢારમી સદી સુધી સૂક્ષ્મજીવો (Micro-organisms or microbes) અને તેમના દ્વારા ફેલાતા સૂક્ષ્માણુજન્ય રોગો વિષે વિજ્ઞાન પાસે નહીંવત જ્ઞાન હતું. વૈજ્ઞાનિકો અને ડોક્ટરોના ઊંડા અભ્યાસ પછી માઇક્રોબાયોલોજીનું વિજ્ઞાન તેજ ગતિએ વિકસવા લાગ્યું. માઇક્રોબાયોલોજી તબીબી વિજ્ઞાનનું અગત્યનું અંગ બની… Continue reading અનામિકાને પત્ર: 1209

અનામિકાને પત્રો · વિષય: પરિચય · વિષય: વિજ્ઞાન

અનામિકાને પત્ર: 1208

  . . પ્રિય અનામિકા,   વેસ્ટ ઇન્ડિઝ ટાપુસમૂહના તારા સમુદ્રપ્રવાસની વાતો રસપ્રદ લાગી. થોર હાયરડાલ – કોનટિકીને યાદ કરી તેં મને વિચાર કરવા પ્રેર્યો છે. ચાલ, સમુદ્રપ્રવાસ માટે આવશ્યક સાધન ક્રોનોમીટરની વાત તને કરું. સદીઓથી સમુદ્રપ્રવાસ માનવજાત માટે ભારે પડકારરૂપ રહ્યો છે. દુનિયાની વિવિધ જાતિઓના નાનામોટા જૂથોના સ્થળાંતરમાં દરિયાઈ મુસાફરીનું આગવું સ્થાન રહ્યું છે.… Continue reading અનામિકાને પત્ર: 1208

ખંડ: યુરોપ · વિષય: જીવનકથા · વિષય: પરિચય · વિષય: વિજ્ઞાન · વિષય: સાહિત્ય

અનામિકાને પત્ર: 1204

. . પ્રિય અનામિકા, યુનાઇટેડ આર્ટિસ્ટ્સના ઉલ્લેખ સાથે તેં “અરાઉંડ ધ વર્લ્ડ ઇન એઇટી ડેયઝ”  (Around the World in Eighty Days) ફિલ્મને યાદ કરી અને મને આપણી ગુજરાતી ભાષાના મહાન સેવક મૂળશંકર ભટ્ટ યાદ આવ્યા. તું વિચારમાં પડી જઇશ કે વાત ક્યાં ફિલ્મથી શરૂ થઇ અને હું ક્યાં સાહિત્ય સર્જક મૂળશંકર ભટ્ટ સુધી પહોંચ્યો! “અરાઉંડ… Continue reading અનામિકાને પત્ર: 1204

અનામિકાને પત્રો · વિષય: ચિંતન/ફિલોસોફી · વિષય: વિજ્ઞાન

અનામિકાને પત્ર: 47

. પ્રિય અનામિકા, તમારા મિત્રવર્તુળમાં વિજ્ઞાન અને ધર્મના મુદ્દે વિખવાદ થયો તે મને જરાયે ન ગમ્યું. મિત્રોમાં કે ગ્રુપના સભ્યોમાં દ્રષ્ટિબિંદુ ભિન્ન હોઈ શકે, મતમતાંતર હોઈ શકે; હોવા જોઈએ, પરંતુ તેના ફળરૂપે અસહિષ્ણુતા જન્મે, દુર્ભેદ્ય વાડા સર્જાય અને સંવાદ જ શક્ય ન બને તે સમાજના હિતમાં નથી. વ્યક્તિ-વ્યક્તિ વચ્ચે વિચારોની અર્થપૂર્ણ આપ-લે સમષ્ટિ માટે લાભદાયી… Continue reading અનામિકાને પત્ર: 47

અનામિકાને પત્રો · ખંડ: ઉત્તર અમેરિકા · ખંડ: યુરોપ · વિષય: જીવનકથા · વિષય: વિજ્ઞાન

અનામિકાને પત્ર: 46

. પ્રિય અનામિકા, આઇન્સ્ટાઇનના જીવન વિશે ગયા પત્રના અનુસંધાને આગળ લખું? 1905માં આઇન્સ્ટાઇનના જીવનમાં નવો વળાંક આવ્યો. 26 વર્ષના આઇન્સ્ટાઇનનું રીસર્ચ પેપર એક જર્મન મેગેઝિનમાં પ્રસિદ્ધ થયું. ભૌતિકશાસ્ત્રના મૂળભૂત ખ્યાલોને સ્પર્શતા તેમના સંશોધનથી દુનિયાના વૈજ્ઞાનિકો દંગ થઈ ગયા. હવે આઇન્સ્ટાઇન પહેલાં યુનિવર્સિટી ઓફ ઝ્યુરિચ (સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ)માં તથા પછી 1911માં પ્રાગ (ઝેકોસ્લોવાકિયા) ની યુનિવર્સિટીમાં પ્રાધ્યાપક નીમાયા. અનામિકા!… Continue reading અનામિકાને પત્ર: 46

ખંડ: ઉત્તર અમેરિકા · ખંડ: યુરોપ · વિષય: જીવનકથા · વિષય: વિજ્ઞાન

અનામિકાને પત્ર: 45

.   પ્રિય અનામિકા, તમારા જર્મન મિત્ર સાથેની તમારી ચર્ચાના મુદ્દા મેં વાંચ્યા. સરસ. બ્રહ્માંડની ઉત્પત્તિનાં રહસ્યોને ઉકેલવા થઈ રહેલા બિગ બેંગ પ્રયોગની વાતો અને જીનિવા-સ્થિત અણુ સંશોધન સંસ્થા સર્ન (CERN) થી શરૂ થયેલી તમારી વાતો મહાન વૈજ્ઞાનિક આઇન્સ્ટાઇન સુધી પહોંચી તે જાણ્યું. આઇન્સ્ટાઇન વિશેના તારા પ્રશ્નો હું આવકારું છું. અનામિકા! આલ્બર્ટ આઇન્સ્ટાઇન (Albert Einstein)ની… Continue reading અનામિકાને પત્ર: 45